Farlar ve Arka Lambalar Bakımı

İlk arabamı aldığımda farların bakım gerektiren bir parça olduğunu düşünmezdim bile. Yanıyorsa tamamdır, yanmıyorsa ampul gitmiştir — mantığım bu kadardı. Ta ki bir kış akşamı, yağmurlu bir çevre yolunda sağ farımın sarı sarı, yarım kalmış bir ışıkla yolu aydınlatmaya çalıştığını fark edene kadar. Ampul sağlamdı; sorun yıllar içinde matlaşmış, içi buğulanmış far camındaydı. O gece eve dönerken şunu anladım: aydınlatma sistemi, arabanın en çok "farkında olmadan" ihmal edilen bölümü.

Üstelik burada mesele sadece görmek değil, görünmek. Arkadan gelen bir sürücünün fren lambanızı yarım saniye geç görmesi, otoyol hızında onlarca metre demek. Motor yağı değişimi ya da fren balatası kontrolü kadar ciddiye alınması gereken bir konu bence — ve iyi haber şu ki, bu iş için ustaya gitmenize çoğu zaman gerek yok.

Farların Düzgün Çalışması: Neye, Nasıl Bakıyorum?

Aylık rutinimde arabanın etrafında bir tur atmak var. Kontağı açıp kısa far, uzun far, sinyaller, dörtlüler, geri vites lambası ve fren lambalarını tek tek deniyorum. Fren lambası için ya birinden pedala basmasını istiyorum ya da arabayı bir duvara/garaj kapağına yaklaştırıp yansımadan bakıyorum. Beş dakikalık iş, ama bir sürü sürprizi baştan engelliyor.

Işık zayıfladıysa suçlu her zaman ampul değil

Yeni başlayanların en sık yaptığı hata, ışık zayıfladığı anda doğrudan ampul almaya koşmak. Benim sırayla kontrol ettiğim üç şey var:

• Far camının durumu: Polikarbonat camlar güneş ve yol kirinden zamanla sararır, çizilir. Işık içeride kalır, yola çıkmaz. Bir far parlatma seti ya da düzgün bir polisaj çoğu zaman ampul değişiminden daha çarpıcı fark yaratıyor. Camların temizliği konusunda arabanın ön camı için yaptığınız özeni farlara da göstermek gerekiyor.
• İçeride buğu var mı: Far içinde nem varsa contadan ya da havalandırma tıkacından su alıyor demektir. Bunu çözmezseniz taktığınız her ampul kısa ömürlü olur.
• Akü ve akü bağlantıları: Rölanti dışında ışık gözle görülür şekilde titriyor veya sararıyorsa, aküyü ve şarj sistemini de şüpheli listesine alıyorum. Batarya bakımıyla ilgili anlattıklarım burada da işe yarıyor.

Far ayarı: Karşıdan gelenin gözünü almadan aydınlatmak

Süspansiyon değiştikten, bagajda uzun süre ağır yük taşıdıktan ya da far komple söküldükten sonra hüzme ayarı kayabiliyor. Ben basit bir yöntem kullanıyorum: arabayı düz bir zeminde duvardan yaklaşık 5 metre uzağa park edip kısa farı açıyorum, iki farın ışık sınırının aynı yükseklikte ve yatay olarak simetrik olduğunu kontrol ediyorum. Biri belirgin şekilde yukarıdaysa far arkasındaki ayar vidasıyla düzeltiyorum. Kendinden emin değilseniz bu iş için serviste far ayar cihazına bakmak en doğrusu; ucuz bir işlem.

Ampul tipini karıştırmayın

Halojen, LED ve xenon aynı şey değil. Halojen bir farın içine "daha parlak olsun" diye LED takmak, çoğu zaman hüzmeyi bozup karşıdan geleni rahatsız etmekten öte işe yaramıyor. Ruhsattaki ya da kullanım kılavuzundaki ampul kodunu (örneğin H4, H7, W5W gibi) not edip ona uygun ürün alıyorum. Yedeklik olarak da torpido gözünde bir set duruyor.

Ampul Değişimi ve Periyodik Kontrol Rutini

Bir araç lambası değişimi işi, çoğu araçta 10-15 dakikayı geçmiyor. Bazı modellerde ön tekerlek astar kapağını ya da hava filtresi kutusunu hafifçe kaydırmak gerekebiliyor; kılavuza bir göz atmak zaman kazandırır.

Adım adım nasıl yapıyorum

1. Kontağı kapatıp anahtarı çıkarıyorum. Xenon veya karmaşık bir sistemse akünün eksi kutbunu da söküyorum.
2. Motor kapağını açıp far grubunun arkasındaki lastik kapağı ya da plastik kapağı çeviriyorum.
3. Soketi çekiyor, ampulü tutan metal klipsi veya bileziği açıyorum.
4. Eski ampulü çıkarıyorum. Yeni ampulün cam kısmına asla çıplak elle dokunmuyorum — parmaktaki yağ, halojen camında sıcakken çatlamaya yol açıyor. Temiz bir bez ya da eldiven şart.
5. Yeni ampulü yerine yerleştirip klipsi kilitliyor, soketi tam oturana kadar bastırıyorum.
6. Kapağı kapatmadan önce mutlaka test ediyorum. Çalıştığını gördükten sonra kapağı sızdırmayacak şekilde yerine oturtuyorum.
7. Ampulleri çift olarak değiştiriyorum. Biri gittiyse diğerinin ömrü de bitmiştir; ayrıca iki farın ışık rengi eşit olur.

Arka lambalar ve stop grubu

Arka lamba grubuna genelde bagaj içindeki bir kapaktan veya iki somun sökülerek ulaşılıyor. Burada dikkat ettiğim nokta duy temizliği: nem ve tuz yüzünden duy içindeki metal pas tutup temassızlık yapabiliyor. Yeşilleşmiş bir duya ampul takmak sorunu çözmüyor. Duyu ince bir zımpara veya kontak temizleyiciyle temizliyor, çok ince bir gres/kontak yağı sürüyorum. Bir de conta: arka lamba contası sertleşip çatladıysa bagaja su alma hikâyelerinin kaynağı orada olabilir. Araçta su kaçağı ararken bakılacak yerlerden biri gerçekten de burası.

Kontrol takvimim